Interim in het onderwijs: zes vaardigheden die het verschil maken
Als interimmer stap je een school binnen met een eigen geschiedenis. Mensen, gewoonten en eerdere veranderingen waren er al voordat jij kwam. Hoe je daarin je plek vindt, bepaalt voor een groot deel of je opdracht slaagt. Als opdrachtbegeleider zie ik in interimopdrachten steeds dezelfde vaardigheden terugkomen.
Als interimmer in het onderwijs heb je vooral zes vaardigheden nodig: flexibiliteit, horen wat niet gezegd wordt, focus op onderwijskwaliteit, verstand van financiën, leiding geven aan cultuurverandering en reflectie. In dit blog lees je per vaardigheid waarom die ertoe doet en welke tip je direct kunt toepassen.
De zes vaardigheden in het kort
- Flexibiliteit: stel de opdracht bij als de situatie verandert.
- Horen wat niet gezegd wordt: vraag wat niet in de stukken staat.
- Focus op onderwijskwaliteit: begin bij wat er in de klas gebeurt.
- Verstand van financiën: koppel elk verbeterdoel aan middelen.
- Leiding geven aan cultuurverandering: begin met één zichtbare afspraak.
- Reflectie: plan elke week een spiegelmoment.
Inhoudsopgave
1. Flexibiliteit: stel de opdracht bij als de situatie verandert
Iedere opdracht is anders. In de eerste weken leer je de school kennen en zie je scherper wat er echt nodig is. Een goede interimmer stelt zich daarop in en houdt het doel helder voor ogen.
Uit de praktijk: Als opdrachtbegeleider heb ik meegemaakt dat een opdracht meerdere keren wijzigde. Daar kon niemand iets aan doen. Leidinggevenden vertrokken en er kwam een financiële taakstelling die niemand had voorzien. Elke verandering vroeg iets anders van de interimmer. Flexibiliteit was daar een must. Even belangrijk was het open gesprek met de opdrachtgever. De interimmer maakte steeds zichtbaar wat een nieuwe prioriteit betekende voor de andere doelen. Wat vinden we samen het belangrijkst? Dat eerlijke gesprek voeren is fair naar iedereen. Elke wijziging legden we vast. Daardoor bleef de samenwerking goed, ook toen de opdracht er heel anders uitzag dan bij de start. Herkenbaar?
Tip: Neem de eerste weken de tijd om rond te kijken en te luisteren. Daarna formuleren jij, je opdrachtgever en de opdrachtbegeleider van Beteor samen de opdracht en de doelen, altijd op papier. Leg ook elke latere wijziging vast.
2. Horen wat niet gezegd wordt
In elke school spelen patronen, emoties en ongeschreven regels. Een interimmer signaleert wat onder de oppervlakte speelt en maakt het bespreekbaar. Dat lukt alleen als mensen je vertrouwen.
Tip: Voer in de eerste weken korte gesprekken met teamleden, ook informeel. Stel de vraag: “Wat moet ik weten dat niet in de stukken staat?” Let in overleggen ook op wie er stil blijft. Bouw vertrouwen op door afspraken na te komen en terug te koppelen wat je met de verhalen doet.
3. Focus op onderwijskwaliteit
Veel interimopdrachten draaien om het verbeteren van de kwaliteit van het onderwijs. Soms is de inspectie de aanleiding, bijvoorbeeld na een herstelopdracht. Soms ziet de school zelf dat het beter kan. In beide gevallen gaat het om het primaire proces: wat leerlingen leren en hoe leraren lesgeven. Weten wat de inspectie verwacht, geeft je daarbij houvast.
Tip: Verdiep je vóór je eerste werkdag in wat er over de kwaliteit bekend is, zoals het laatste inspectierapport en de eigen kwaliteitsgegevens van de school. Ga daarna de klassen in. Maak van de verbeterpunten een planning met mijlpalen die het hele team kent.
4. Verstand van financiën
Iedere interimmer heeft met financiën te maken, op welk niveau je ook werkt. Als interim-afdelingsleider werk je bijvoorbeeld de formatie uit en geef je vorm aan het personeelsbeleid van je afdeling. Als interim-bestuurder ben je eindverantwoordelijk voor de begroting. In elke rol bepaal je mee hoe de middelen bijdragen aan goed onderwijs.
Tip: Vraag in je eerste week de begroting, de formatieplanning en het jaarverslag op. Koppel elk verbeterdoel aan de middelen die ervoor beschikbaar zijn en bespreek dit vroeg met de controller of je leidinggevende.
5. Leiding geven aan cultuurverandering
Vrijwel iedere opdracht raakt aan de cultuur: hoe mensen samenwerken, elkaar aanspreken en van elkaar leren. Verandering in de cultuur beklijft als het team er zelf aan bouwt.
Tip: Begin klein. Maak samen één concrete afspraak over gedrag, bijvoorbeeld over hoe jullie elkaar feedback geven, en geef zelf het voorbeeld.
6. Reflectie
Sta steeds stil bij je eigen handelen en het effect daarvan op het team. Wie zichzelf kent, kiest bewuster welke rol of welk gedrag een situatie vraagt. Leiderschap heeft altijd met jezelf te maken. Als je woorden en gedrag passen bij wie je bent, ben je oprecht en geloofwaardig voor het team.
Tip: Plan elke week een vast moment met drie vragen. Wat deed ik? Wat deed dat met het team? Wat doe ik volgende week anders?
Zo kijken wij naar interim-leiderschap
Bij Beteor draait interim-leiderschap om mensen: hen zien, horen en begeleiden in hun ontwikkeling. Een interimmer stapt met respect een school binnen, is nieuwsgierig naar wat er al is en bouwt samen met het team aan verbetering. Dat vraagt bescheidenheid, luisteren en de bereidheid om zelf te blijven leren. Wat neem jij mee als je de volgende school binnenstapt?
Wil je zelf als interimmer aan de slag in het onderwijs? Lees hoe je interim-manager wordt bij Beteor, of verken de rol eerst in onze basisopleiding Interim-Management. Zoek je een interimmer voor jouw school? Bekijk dan hoe we je helpen aan een interim-manager die past bij jouw organisatie.
Veelgestelde vragen over interim in het onderwijs
De belangrijkste vaardigheden zijn flexibiliteit, gevoel voor wat onder de oppervlakte speelt, focus op onderwijskwaliteit, verstand van financiën, leiding geven aan cultuurverandering en reflectie op je eigen handelen.
Veel interimopdrachten hebben als doel de onderwijskwaliteit te verbeteren. Soms volgt de opdracht op een herstelopdracht van de inspectie, soms komt de vraag van de school zelf. Je richt je dan op het primaire proces en zorgt dat het team weet waar het naartoe werkt.
Kijk eerst of je ervaring en ambitie passen bij tijdelijk leiderschap in een nieuwe context. Op onze pagina interim-manager worden lees je hoe Beteor met interimmers samenwerkt. Wil je de rol eerst verkennen? Dan is de basisopleiding Interim-Management een passende eerste stap.
De wereld om ons heen verandert razendsnel. Maar wat betekenen deze ontwikkelingen voor jou? En hoe kun je erop inspelen? Blijf op de hoogte van de nieuwste inzichten en je ontvangt elk kwartaal de Beteor inspiratiebrief »Â