Duurzame match van schoolleiders: zeven stappen voor een benoeming die standhoudt
Als bestuurder of commissielid zoek je een schoolleider die past bij de school, het team en de opgave van dit moment. Of die match ook op de lange termijn standhoudt, hangt voor een groot deel af van hoe je het werving- en selectieproces inricht.
Schoolleiders spelen een belangrijke rol in het succes van onderwijsorganisaties, zo blijkt onder meer uit het advies Een krachtige rol voor schoolleiders van de Onderwijsraad. Ze zorgen voor beleid en visie, werken aan innovatie en kwaliteit en brengen leraren in positie om goed met hun leerlingen aan de slag te gaan. Tegelijk heeft het voortgezet onderwijs te maken met tekorten, onvervulde vacatures en uitval onder (startende) schoolleiders. Een zorgvuldig werving- en selectieproces kan bijdragen aan het behoud van schoolleiders.
Daarom stelden werving- en selectiebureaus, waaronder Beteor, in samenwerking met de VO-academie en Schoolleiders VO de handreiking Duurzame match van schoolleiders op. De handreiking beschrijft zeven stappen in het werving- en selectieproces. Daarnaast delen schoolleiders, bestuurders en toezichthouders van het Martinuscollege, Roncalli Scholengemeenschap, Het Nieuwe Lyceum en het Nuborgh College hun ervaringen. Lees ook het nieuwsbericht van de VO-raad over de lancering.
Hieronder lees je de zeven stappen, met bij elke stap een tip die je direct kunt toepassen.
De zeven stappen in het kort
1. Opdracht: verken grondig wat de school nodig heeft
Verzamel informatie, houd interviews en scherp het wervingsprofiel aan, zodat het aansluit op de daadwerkelijke opdracht en op de Beroepsstandaard Schoolleiders VO. Een heldere en kloppende opdracht en een eerlijk verhaal vergroten de kans op behoud en voorkomen uitval.
Tip: Ga op zoek naar het ‘echte’ verhaal achter de vacature. Is er een werving- en selectiebureau ingeschakeld? Dan hoort een bezoek aan de school daar ook bij.
2. Rollen: maak vooraf duidelijk wie wat doet
Bespreek wie het uiteindelijke besluit neemt en of er al een benoemingsprocedure is. Wat is de rol van de benoemingsadviescommissie (BAC) of selectiecommissie, en is de medezeggenschap goed geborgd? Duidelijkheid in de besluitvorming en een diverse en compacte commissie zorgen voor positieve ervaringen bij kandidaten. Zo voorkom je dat kandidaten zich terugtrekken.
Tip: Bespreek de grootte en de samenstelling van de commissie voordat de procedure start.
3. Verwachtingen: stem ze af en plan realistisch
Bespreek vooraf wanneer de bestuurder of commissie tevreden is en wees eerlijk over de verwachtingen. Deel de planning en informatie ook binnen de organisatie. Voorkom agendatechnische problemen en verken goed de beschikbaarheid van kandidaten en commissieleden.
Tip: Houd de samenstelling van de commissie gedurende de hele procedure gelijk.
4. Profiel: onderscheid ‘need to have’ van ‘nice to have’
Maak helder wat je verwacht op het gebied van ervaring, opleiding en persoonlijkheid, en raadpleeg daarbij de Beroepsstandaard Schoolleiders VO. Wees in het profiel ook duidelijk over de uitdagingen binnen de school of het bestuur en over de mogelijkheden voor begeleiding en leren in de functie. Ervaring en bekendheid met het onderwijs staan niet garant voor succes. Geef daarom ook kandidaten van buiten de sector en kandidaten die nog moeten groeien de ruimte.
Tip: Zoek naar groeipotentie in plaats van naar het schaap met vijf poten.
5. Werving: zoek breed en integer
Gebruik diverse communicatiekanalen en zorg voor voldoende diversiteit, zodat de commissie echt iets te kiezen heeft. Wees integer: benader geen mensen die nog maar kort in een functie zitten en trek geen personeel weg met beloften. Dat benadeelt andere onderwijsorganisaties. Gezamenlijkheid en loyaliteit dragen bij aan een sterke onderwijssector.
Tip: Gebruik natuurlijke momenten, zoals open dagen, om kandidaten kennis te laten maken met de school en de sfeer te laten proeven.
6. Selectie: kijk naar kwaliteiten én naar de klik
De sleutel voor een duurzame match zit niet alleen in kwaliteiten, maar ook in een persoonlijke klik met de school. Blijf daarbij kritisch, juist in een lastige markt. Investeer vooraf in een goede voorbereiding van de BAC op verwachtingen, houding en rolverdeling. Heb na de procedure aandacht voor de ondersteuning die de kandidaat nodig heeft. Dat helpt uitval te voorkomen en draagt bij aan succes in de functie.
Tip: Zorg waar mogelijk voor informeel contact tussen de kandidaat en de BAC.
7. Nazorg: blijf betrokken na de benoeming
Leidinggeven is een vak dat je voor een groot deel in de praktijk leert. Wijs de opdrachtgever op het belang van een goede start en adviseer over een passend programma, bijvoorbeeld via het aanbod van de VO-academie en Schoolleiders VO. Evalueer de procedure met zowel de opdrachtgever als de kandidaat om leerpunten te onderkennen.
Uit de praktijk: In de handreiking vertelt het Nuborgh College hoe nieuwe leidinggevenden daar hun plek vinden. De eerste drie maanden zijn intensief, met (twee)wekelijkse gesprekken over hoe het gaat en wat iemand nodig heeft. Volgens directeur-bestuurder Harry Noppers draait het om leren en groeien, niet om een vinkje na honderd dagen.
Tip: Vraag de schoolleider drie maanden na de start nog eens naar het wervingsprofiel te kijken. Zo ontdek je in hoeverre het profiel aansluit bij de praktijk.
Zo kijken wij naar een duurzame match
Linda van Sloten, adviseur bij Beteor:
“Dat werving- en selectiebureaus samen aan één tafel gaan zitten, laat zien hoe onze betrokkenheid bij het onderwijs ons verbindt. Ons advies aan bestuurders: vraag de nieuwe schoolleider na drie maanden opnieuw naar het wervingsprofiel te kijken. Dat gesprek laat zien waar groei mogelijk is.”
Download de handreiking Duurzame match van schoolleiders (pdf) »
De handreiking is opgesteld door werving- en selectiebureaus in samenwerking met de VO-academie en Schoolleiders VO. Vragen over de handreiking? Mail naar info@vo-academie.nl.
Welke stap zou jij in je volgende procedure als eerste oppakken? Sta je voor een nieuwe benoeming en wil je sparren over de aanpak? Lees meer over werving en selectie bij Beteor.
Veelgestelde vragen over de handreiking Duurzame match
Een handreiking met zeven stappen voor een zorgvuldig werving- en selectieproces van schoolleiders in het voortgezet onderwijs. Werving- en selectiebureaus stelden hem op in samenwerking met de VO-academie en Schoolleiders VO. Scholen delen er ook hun ervaringen in.
Voor iedereen die betrokken is bij de werving en selectie van schoolleiders: opdrachtgevers, schoolleiders, bestuurders, hr-professionals en werving- en selectiebureaus.
Je kunt de handreiking hier downloaden als pdf. Vragen over de inhoud kun je stellen via info@vo-academie.nl.
De wereld om ons heen verandert razendsnel. Maar wat betekenen deze ontwikkelingen voor jou? En hoe kun je erop inspelen? Blijf op de hoogte van de nieuwste inzichten en je ontvangt elk kwartaal de Beteor inspiratiebrief »